Sprzedajesz zboże na podstawie umowy kontraktacji? Zawarłeś kontrakt na dostawę płodów rolnych, ale teraz uważasz, że nie musisz go wykonywać? Przed złożeniem pozwu przez kontrahenta warto wiedzieć, z czym możesz się zmierzyć w sądzie.
Dlaczego sprawa rolnika trafia do sądu gospodarczego?
Choć intuicyjnie wydaje się, że spór rolnika z firmą skupującą płody rolne powinien trafić do zwykłego wydziału cywilnego, rzeczywistość jest inna. Sąd Najwyższy (postanowienie SN z 9 listopada 2022 r., I CSK 1123/22) jednoznacznie wskazał, że:
sprawa z powództwa producenta rolnego przeciwko przedsiębiorcy o roszczenie wynikające z umowy kontraktacji jest sprawą gospodarczą
Sprawa rolnika trafia do sądu gospodarczego, ponieważ:
- sprawami gospodarczymi są sprawy między przedsiębiorcami w zakresie prowadzonej działalności,
- rolnik prowadzący działalność wytwórczą (np. produkcję zwierzęcą czy roślinną) jest przedsiębiorcą w rozumieniu Kodeksu cywilnego,
- umowa sprzedaży płodów rolnych została zawarta w ramach działalności gospodarczej obu stron.
Co to oznacza w praktyce? Cztery ważne konsekwencje
1. „Wszystko i od razu” – prekluzja dowodowa
W odpowiedzi na pozew musisz napisać wszystko, co uważasz za istotne, i powołać wszystkie dowody. Jeśli czegoś nie uwzględnisz, sąd może uznać Twoje późniejsze argumenty i dowody za spóźnione i je pominąć.
To nie jest zwykły proces, gdzie można stopniowo uzupełniać swoje argumenty. Tutaj obowiązuje zasada: napisz wszystko co ważne od razu.
2. Przeszukaj biurko, komputer i telefon
Dowody w formie dokumentów (umowy, e-maile, SMS-y, potwierdzenia przelewów) mogą być jedynymi, które sąd weźmie pod uwagę. W postępowaniu gospodarczym obowiązują restrykcyjne zasady dowodzenia.
3. Nie złożysz powództwa wzajemnego
Jeśli sam masz roszczenia wobec przedsiębiorcy-kontrahenta, nie będziesz mógł ich dochodzić w tym samym postępowaniu. Powództwo wzajemne w sprawach gospodarczych jest niedopuszczalne – będziesz musiał wszcząć osobny proces.
4. Egzekucja przed prawomocnością
Gdy sąd pierwszej instancji wyda wyrok na Twoją niekorzyść, Twój przeciwnik może od razu rozpocząć egzekucję w celu zabezpieczenia – jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy. Komornik będzie mógł zająć pieniądze z Twojego konta (choć przeleje je na depozyt, a nie od razu stronie przeciwnej).
Czy można tego uniknąć?
Tak! Istnieje prosty sposób: wniosek o rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu gospodarczym. Ale uwaga na czas. Taki wniosek możesz złożyć tylko w ciągu 7 dni od doręczenia pouczeń, które powinny być dołączone do pozwu lub nakazu zapłaty. Jeśli przegapisz ten termin, zostaniesz związany rygorami postępowania gospodarczego.
Dlatego kluczowa jest zasada: czytaj uważnie WSZYSTKO, co przychodzi z sądu. Nie odkładaj na później, nie ignoruj żadnych załączników. Te siedem dni mija szybko – zwłaszcza jeśli nie wiesz, czego szukać.
Przygotuj się zanim zaczną się problemy. Oferuję konsultacje dla rolników zawierających umowy z przedsiębiorcami. Jeśli masz wątpliwości dotyczące umowy, a może otrzymałeś pozew lub po prostu chcesz się dowiedzieć „co by było, gdyby…” – zapraszam do kontaktu.